เทวินทร์ ขอเหนี่ยวกลาง

ช่วงกลางเดือนมกราคม 2545 คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ได้ดำเนินการพิจารณาเพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง(ให้ใบแดงใบเหลือง) แก่ผู้สมัครสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (ส.ส.) เพื่อเป็นการสะท้อนความคิดเห็นของประชาชนต่อการทำงานของกกต.ในครั้งนี้ จึงใคร่นำผลสำรวจของสำนักวิจัยเอแบคโพลล์ มหาวิทยาลัยอัสสัมชัญ เก็บข้อมูลจากการสุ่มตัวอย่างประชาชนกรุงเทพมหานครจำนวน 1,911 ราย และจากผู้มีประสบการณ์การเลือกตั้งในฐานะกกต.ประจำจังหวัดทั่วประเทศจำนวน 202 รายเมื่อวันที่ 14-15 มกราคม 2545 มานำเสนอในประเด็นสำคัญต่อไปนี้

ส่วนใหญ่ร้อยละ 62.0 เชื่อว่ากกต.ชุดปัจจุบันถูกแทรกแซงจากฝ่ายการเมือง (ทั้งจากฝ่ายรัฐบาลหรือฝ่ายค้าน) มีเพียงร้อยละ 6.7 ที่เชื่อว่าไม่มีการแทรกแซงจากฝ่ายการเมือง (ร้อยละ 31.3 ไม่มีความเห็น)

ในจำนวนกกต.ทั้ง 5 คน มีเพียงพล.ต.ท.วาสนา เพิ่มลาภ ที่มีคน "ความมั่นใจ" มากกว่าคนที่ "ไม่มั่นใจ" ส่วนกกต.ท่านอื่นที่เหลือส่วนใหญ่จะถูกระบุว่า "ไม่มั่นใจ" สูงมากกว่าคนที่ระบุว่า "มั่นใจ"

อันดับที่หนึ่ง พล.ต.ท.วาสนา เพิ่มลาภ มีผู้ระบุว่ามั่นใจร้อยละ 52.9 (นอกนั้นคือผู้ที่ระบุว่าไม่มั่นใจ และไม่มีความเห็น)

อันดับที่สอง นายจรัล บูรณพันธุ์ศรี มั่นใจร้อยละ 42.7

อันดับที่สาม นายวีระชัย แนวบุญเนียร มั่นใจร้อยละ 39.5

อันดับที่สี่ นายปริญญา นาคฉัตรีย์ มั่นใจร้อยละ 35.7

และอันดับที่ห้า พล.อ.ศิรินทร์ ธูปกล่ำ มั่นใจร้อยละ 35.6

ก่อนหน้านี้ในช่วงที่มีการเลือกตั้งกกต. จากที่ประชุมสมาชิกวุฒิสภา (สว.) สำนักวิจัยเอแบคโพลล์ได้ทำการสำรวจความเชื่อมั่นต่อตัวบุคคลที่ได้รับการสรรหา เก็บข้อมูลวันที่ 1-3 ตุลาคม 2544 จากตัวอย่างประชาชนกทม. 1,287 ราย

ผู้เขียนได้นำผลวิเคราะห์ความเชื่อมั่นต่อตัวบุคคลที่ได้รับการแต่งตั้งเป็นกกต.ในการสำรวจครั้งนั้น มาเปรียบเทียบกับผลสำรวจในครั้งนี้ แล้วสรุปเป็นค่าคะแนนนิยมต่อตัวบุคคล โดยมีการให้คะแนนนิยมเป็นคะแนนเต็ม 10 คะแนน และมีเกณฑ์การให้คะแนนตามคำตอบของกลุ่มตัวอย่างดังนี้ เชื่อมั่น= 10 คะแนน ไม่เชื่อมั่น = 0 คะแนน และผู้ที่ไม่มีความเห็น (จัดอยู่ในกลุ่มที่เป็นกลางหรือกลุ่มที่ไม่แสดงท่าที) = 5 คะแนน

ผลการนำค่าคะแนนความเชื่อมั่นมาเปรียบเทียบกันระหว่างช่วงที่แต่งตั้ง (ตุลาคม 2544) กับช่วงที่การทำงานผ่านไป 3 เดือน(มกราคม 2545) ปรากฏว่าคะแนนนิยมต่อกกต.ชุดนี้มีแนวโน้มที่ "ลดลง" (ดูกราฟประกอบ)

โดยจะพบว่าเมื่อเดือนตุลาคม 2544 กกต.ทั้งชุดมีคะแนนนิยมเฉลี่ย 5.63 คะแนน แต่ในเดือนมกราคม 2545 คะแนนนิยมลดลงเหลือ 4.66 คะแนน หรือคิดเป็นอัตราการลดของค่าคะแนนเป็นร้อยละ 17.3 ของค่าคะแนนเดิมที่เคยได้รับ (ดูตารางที่ 2 ประกอบ

อนึ่งเมื่อสอบถามเหตุผลในด้านบวกของคนที่ "พอใจ" ต่อการทำงานของกกต.ชุดนี้ระบุว่า 1) เห็นว่ากกต.ชุดนี้ยังคงทำงานภายใต้กรอบแนวทางที่กกต.ชุดเดิมวางไว้ (ซึ่งประชาชนส่วนใหญ่พอใจต่อแนวทางการทำงานของกกต.ชุดเก่า) 2) มั่นใจว่ากกต.ชุดนี้จะทำงานภายใต้กรอบของกฎหมาย/กติกาที่มีอยู่แล้ว 3) เชื่อว่าบุคคลที่รับผิดชอบทำงานมีความตั้งใจทำงาน และ 4) เห็นความพยายามในการพัฒนาปรับปรุงตนเอง

สำหรับคนที่แสดงอาการ "ไม่พอใจ" ให้เหตุผลเรียงตามลำดับดังนี้ 1) บทบาท/ความสามารถไม่โดดเด่นเหมือนกกต.ชุดที่แล้ว 2) คนทำงานผ่านการสรรหามาอย่างไม่โปร่งใสตั้งแต่แรก 3) ไม่ตั้งใจทำงาน/ไม่จริงจัง/ไม่เด็ดขาด และ 4) วางตัวไม่เหมาะสม/ไม่เป็นกลาง

อย่างไรก็ตามความรู้สึกของประชาชนต่อกกต. ชุดนี้ถึงแม้จะมีความ "ไม่มั่นใจ" ต่อการทำงาน ยังไม่เชื่มมั่นในมาตรฐานการทำงานว่าจะเทียบเท่ากับกกต.ชุดเก่า และมีแนวโน้มความนิยมที่ลดลง แต่ทว่าความรู้สึกของประชาชนในขณะนี้ก็ยังไม่แสดงออกถึงขั้น "ต่อต้าน" ดังจะเห็นได้ว่าส่วนใหญ่ร้อยละ 62.8 ยังคง "ให้โอกาส" ที่จะให้กกต.ชุดนี้ทำงานต่อไปก่อน