ความพึงพอใจต่อ "สภาพชีวิตความเป็นอยู่" ในยุครัฐบาลทักษิณ
เทวินทร์ ขอเหนี่ยวกลาง
thewin@thaimail.com
นับเป็นระยะเวลาเกินกว่า 8 เดือนแล้วที่รัฐบาลชุดพ.ต.ท.ดร.ทักษิณ ชินวัตรได้เข้ามาบริหารประเทศ ตลอดเวลาที่ผ่านมาได้มีผลสำรวจที่มีการประเมินความคิดเห็นต่อคณะรัฐมนตรี ต่อตัวนายกรัฐมนตรี และต่อสภาพการณ์ทางเศรษฐกิจจากดัชนีชี้วัดที่เป็นตัวเลขมากพอสมควรแล้ว ดังนั้นในที่นี้จึงใคร่นำเสนออีกมุมมองหนึ่งที่สะท้อนออกมาจากความรู้สึกพึงพอใจในสภาพชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนโดยตรง
ผลสำรวจที่จะหยิบยกมาพิจารณาคือเรื่อง "การสำรวจความพึงพอใจต่อสภาพชีวิตความเป็นอยู่ : กรณีศึกษาตัวอย่างประชาชนในเขตกรุงเทพมหานคร" โดยสำนักวิจัยเอแบคโพลล์ มหาวิทยาลัยอัสสัมชัญ เก็บข้อมูลระหว่างวันที่ 16-17 ตุลาคม 2544 จากประชาชนอายุ 18 ปีขึ้นไปจำนวน 1,186 ตัวอย่าง
ผลการสำรวจในประเด็นสำคัญ จะนำเสนอในเชิงวิเคราะห์ได้ดังนี้
จากผลการสำรวจความพึงพอใจต่อสภาพชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนกรุงเทพมหานครในประเด็นต่าง ๆ (รายละเอียดอยู่ในตารางที่ 1) พบว่าประชาชนส่วนใหญ่ร้อยละ 57.5 ไม่พอใจต่อ "รายได้ที่ได้รับ" ร้อยละ 30.2 พอใจ และร้อยละ 3.3 ไม่แสดงความคิดเห็น
เมื่อพิจารณาสภาพที่คนส่วนใหญ่พอใจค่อนข้างสูงได้แก่ "สภาพสุขภาพอนามัย" มีคนที่ระบุว่าพอใจร้อยละ 73.5 ไม่พอใจร้อยละ 24.8 และไม่แสดงความเห็นร้อยละ 1.7
"สภาพการประกอบอาชีพการงาน" มีผู้ที่พอใจร้อยละ 70.7 ไม่พอใจร้อยละ 28.2 และไม่มีความคิดเห็นร้อยละ 3.2
ตารางที่ 1 แสดงความพึงพอใจต่อสภาพชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนกทม.
|
สภาพชีวิตความเป็นอยู่ |
พอใจ |
ไม่พอใจ |
ไม่มีความเห็น |
รวม |
|
1.ความพึงพอใจต่อรายรับของตนเองที่ได้รับในปัจจุบัน |
39.2 |
57.5 |
3.3 |
100.0 |
|
2.ความพึงพอใจต่อการประกอบอาชีพการงานของตนเอง |
70.7 |
26.1 |
3.2 |
100.0 |
|
3. ความพึงพอใจต่อโอกาสการศึกษาเล่าเรียนของคนในครอบครัว |
66.5 |
28.2 |
5.3 |
100.0 |
|
4. ความพึงพอใจต่อสุขภาพอนามัยของตนเอง |
73.5 |
24.8 |
1.7 |
100.0 |
|
5. ความพึงพอใจต่อความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน |
52.7 |
43.3 |
4.0 |
100.0 |
|
6. ความพึงพอใจต่อสภาพที่อยู่อาศัยของตนเอง |
66.0 |
32.9 |
1.1 |
100.0 |
ส่วนสภาพความเป็นอยู่บางอย่างที่ถึงแม้จะมีคนที่ "มีความพึงพอใจ" มากกว่าคนที่ "ไม่พึงพอใจ" แต่ทว่าอัตราคนที่ไม่พึงพอใจก็มีอยู่ในระดับสูง ซึ่งน่าจะเป็นปัญหาสำคัญที่ควรตระหนักก็คือ "สภาพความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน" มีคนที่พึงพอใจร้อยละ 52.7 ในขณะที่ผู้ที่ไม่พึงพอใจก็มีถึงร้อยละ 43.3 และไม่มีความคิดเห็นร้อยละ 4.0
และ "สภาพที่อยู่อาศัย" มีผู้ที่พอใจร้อยละ 66.0 ไม่พอใจร้อยละ 32.9 และไม่มีความคิดเห็นร้อยละ 1.1
จากการวิเคราะห์จำแนกความพึงพอใจต่อสภาพชีวิตความเป็นอยู่ในแต่ละกลุ่มอาชีพ (รายละเอียดผลการวิเคราะห์อยู่ในตารางที่ 2) มีข้อสังเกตที่น่าสนใจดังต่อไปนี้
พิจารณาความพึงพอใจต่อสภาพชีวิตโดยรวมแล้ว พบว่าแนวโน้มกลุ่มอาชีพ "ข้าราชการ/รัฐวิสาหกิจ" จะมีความพึงพอใจในสภาพชีวิตความเป็นอยู่ในด้านต่าง ๆ สูงมากกว่ากลุ่มอาชีพอื่น ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งความพึงพอใจในเรื่องอาชีพการงาน
กลุ่มอาชีพ "ค้าขาย/ธุรกิจส่วนตัว" จะมีความรู้สึก "ไม่พึงพอใจในรายได้" สูงมากกว่าอาชีพอื่น ๆ
กลุ่ม "พ่อบ้าน/แม่บ้าน" จะมีความวิตกกังวล (ไม่พึงพอใจ) ต่อเรื่องสุขภาพอนามัยสูงมากกว่ากลุ่มอื่น ๆ แต่สำหรับในเรื่องรายได้นั้นกลุ่มพ่อบ้านแม่บ้านกลับมีความวิตกกังวล (ไม่พึงพอใจ)น้อยกว่ากลุ่มอาชีพอื่น ๆ
ส่วนในด้านกลุ่มผู้ประกอบอาชีพ "รับจ้างทั่วไป" จะไม่พอใจต่อสภาพที่อยู่อาศัยสูงมากกว่ากลุ่มอาชีพอื่น ๆ
ตารางที่ 2 แสดงความพึงพอใจในสภาพชีวิตความเป็นอยู่จำแนกตามกลุ่มอาชีพ
|
สภาพชีวิตความเป็นอยู่ |
ขรก./รัฐวิสาหกิจ |
พนง.เอกชน |
ค้าขาย/ธุรกิจส่วนตัว |
รับจ้างทั่วไป |
พ่อบ้าน/แม่บ้าน |
|
1. ความพึงพอใจต่อรายรับของตนเองที่ได้รับในปัจจุบัน พอใจ ไม่พอใจ ไม่มีความคิดเห็น |
45.0 53.2 1.8 |
38.7 58.8 2.5 |
35.0 62.7 2.3 |
41.1 55.2 3.7 |
41.6 49.3 9.1 |
|
2. ความพึงพอใจต่อการประกอบอาชีพการงาน พอใจ ไม่พอใจ ไม่มีความคิดเห็น |
90.9 9.1 - |
67.0 32.5 0.5 |
70.2 26.6 3.2 |
71.1 26.7 2.2 |
60.0 28.0 12.0 |
|
3. ความพึงพอใจต่อโอกาสการศึกษาเล่าเรียนของคนในครอบครัว พอใจ ไม่พอใจ ไม่มีความคิดเห็น |
75.0 24.1 0.9 |
68.3 27.2 4.5 |
65.6 30.3 4.1 |
61.8 31.5 6.7 |
68.8 19.5 11.7 |
|
4. ความพึงพอใจต่อสุขภาพอนามัยของตนเอง พอใจ ไม่พอใจ ไม่มีความคิดเห็น |
78.2 21.8 - |
78.3 21.7 - |
69.9 27.4 2.7 |
75.3 21.7 3.0 |
60.5 38.2 1.3 |
|
5. ความพึงพอใจต่อความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน พอใจ ไม่พอใจ ไม่มีความคิดเห็น |
48.6 48.6 2.8 |
56.3 42.7 1.0 |
50.7 45.6 3.7 |
48.7 45.4 5.9 |
67.5 24.7 7.8 |
|
6. ความพึงพอใจต่อสภาพที่อยู่อาศัยของตนเอง พอใจ ไม่พอใจ ไม่มีความคิดเห็น |
71.8 28.2 - |
67.7 32.3 - |
69.5 27.2 3.3 |
58.9 40.4 0.7 |
68.4 30.3 1.3 |
69 % ยังพอใจรัฐบาลในการดูแลคุณภาพชีวิต
สำหรับประเด็นคำถามที่ว่า "มีความพึงพอใจต่อการทำงานของรัฐบาลหรือไม่ในการดูแลเกี่ยวกับเรื่องคุณภาพชีวิต" พบว่าส่วนใหญ่ระบุว่าพอใจร้อยละ 68.8 ไม่พอใจร้อยละ 21.6 และไม่มีความคิดเห็นร้อยละ 9.6 จากข้อมูลดังกล่าวซึ่งสะท้อนความคิดเห็นที่สอดคล้องกับผลการสำรวจครั้งก่อน ๆ ที่พบว่าประชาชนในกรุงเทพมหานครส่วนใหญ่ยังนิยมศรัทธารัฐบาลชุดนี้ ส่วนใหญ่ยังพึงพอใจกับผลการทำงานของรัฐบาล
ดังนั้นโดยส่วนตัวของผู้เขียนมีความเห็นว่า ในการทำงานเกี่ยวกับการปรับปรุงคุณภาพชีวิตความเป็นอยู่ของรัฐบาลนั้น ประชาชนส่วนใหญ่ก็ยัง "มีความพึงพอใจ" ต่อความพยายามในการทำงานของรัฐบาลชุดนี้ และยังให้กำลังใจกับรัฐบาลที่จะพยายามทำงานแก้ไขปัญหากับประชาชนต่อไป ถึงแม้ยังมีปัญหาเกี่ยวกับสภาพบางอย่างที่ประชาชนยังไม่พึงพอใจกับชีวิตความเป็นอยู่ของตนเองอยู่ก็ตาม
จากการสำรวจในครั้งนี้มีประเด็นที่น่าสังเกตอย่างหนึ่งคือ "นักธุรกิจ" พึงพอใจต่อรายได้ของตนเองน้อยกว่าผู้ที่เป็น "พ่อบ้านแม่บ้าน" (ทั้ง ๆ ที่นักธุรกิจน่าจะมีรายได้สูงมากกว่าพ่อบ้านแม่บ้าน)นั้น ดังนั้นปัจจัยในเรื่องตัวเลขเศรษฐกิจหรือตัวชี้วัดในเชิงวัตถุนั้น อาจจะไม่ใช่มาตรฐานที่จะชี้วัดคุณภาพชีวิตหรือชี้วัดความพึงพอใจในสภาพชีวิตความเป็นอยู่เสมอไป
เพราะฉะนั้นการที่รัฐบาลจะสร้างความพึงพอใจแก่ชีวิตความเป็นอยู่แก่ประชาชนนั้นคงไม่อาจสร้างได้ด้วยเพียงการสร้างความเติบโตของตัวเลขทางเศรษฐกิจเท่านั้น
